Marathon: Môn thể thao của sự bền bỉ

Veronica Linh12 phút04 Sep 2018
Marathon: Môn thể thao của sự bền bỉ

Chạy bộ đường dài đang dần trở nên phổ biến ở Việt Nam. Buổi sáng cuối tuần, tại công viên Thống Nhất hay hồ Tây (Hà Nội), hoặc loanh quanh khu Hoàng Sa, Trường Sa (TP. HCM), bạn có thể bắt gặp hình ảnh những người chạy thật hào hứng. 


Với nhiều người, chạy bộ vài trăm mét không khó, nhưng để tập luyện để vượt qua quãng đường 21km hay 42km, thì chẳng dễ dàng chút nào. 


Anh Khánh Nguyễn, Chủ nhiệm CLB chạy bộ VNG (VNG Run Club) sẽ chia sẻ cùng độc giả của Lív về những cuộc đua marathon anh đã trải qua. Vốn là dân văn phòng chính hiệu, đối với Khánh, việc chạy đường trường mang nhiều thử thách, nhưng cũng không thiếu những trải nghiệm khó quên.


Anh Khánh Nguyễn





Nguồn động lực để mình quyết định tập chạy khá đơn giản. Mình mê phim Âu-Mỹ, xem nhiều đến nỗi không nhớ hết. Tuy nhiên, có một bộ phim mà mình rất ấn tượng, tên gọi 50/50. 50% là cơ hội sống sót của nhân vật chính với căn bệnh ung thư. Anh đã chiến đấu kiên cường để giành lấy sự sống. Trong phim, chạy bộ là một trong những cách nhân vật rèn luyện sức khỏe.


Qua báo chí, mình thấy cả những người nổi tiếng, như Tổng thống Obama cũng chạy. Mình nghĩ, nếu những người bận rộn như vậy còn sắp xếp được thời gian, thì rảnh rỗi như mình, cớ gì mà không làm. Thế là mình bắt đầu xỏ giày vào và tập. 



“Đời không như là phim”

Mình bắt đầu tập vào cuối năm 2013. Sau khoảng gần 2 năm, tới tháng 8/2015, mình quyết định tham gia cuộc thi chạy chính thức. Mình thử sức với giải half marathon (21 km) do Hội Những Người Thích Chạy Đường Dài (LDR) tổ chức ở Hà Nội. 


“Mệt muốn chết” là cảm giác của mình trong ngày hôm đó. Từ ngay sau khoảng kilomet thứ 3, mình đã bắt đầu cảm thấy đuối. Cơ thể rã rời, mình như lết đi trong từng bước chạy. 


Mình đến đích sau gần 3 tiếng đồng hồ, nằm trong “top” những người về bét của cuộc thi. Khoảnh khắc băng qua vạch đích, mình chỉ nghĩ được rằng “Ơn trời con vẫn còn sống và không phải chạy nữa!” 


Có một kỷ niệm khá buồn cười là hình ảnh chạy bộ của mình ngày hôm đó cho tới tận bây giờ vẫn được mọi người lấy làm ví dụ cho dáng chạy xấu tệ và sai kỹ thuật.


Sau này, mình tham gia nhiều cuộc thi marathon, có nhiều kinh nghiệm hơn, thành tích tốt hơn; nhưng không gì có thể so sánh được với cảm xúc trong cuộc thi đầu tiên. 


Thế nào là dáng chạy chuẩn


  • Vị trí tiếp đất: Tránh bước quá dài, tiếp đất gần với thân người
  • Cách vung chân: Bàn chân vung ngang đầu gối của chân còn lại
  • Cách vung tay: Vung tay theo hướng chuyển động, giữ mặt trong cổ tay sát thân người
  • Tư thế đầu, vai và thân người: Hạ vai thấp, tai và vai thẳng hàng, nhìn thẳng, ngang tầm mắt về 20–30m phía trước, bụng thóp


*Theo Meb Keflezighi, vận động viên điền kinh người Mỹ



Có công mài sắt, có ngày nên kim

Sau giải chạy đầu tiên khá thất vọng và “đuối như trái chuối”, mình nghĩ, bỏ quách cái môn chạy đường dài này cho xong. Nhưng sau khi xem bảng kết quả và thấy rất nhiều bạn tầm vóc nhỏ nhắn mà chạy nhanh hơn mình đến gần 1 tiếng đồng hồ, thì khí thế trong mình lại bừng bừng trỗi dậy.


Lần “ra trận” đầu tiên giúp mình nhận ra bản thân hoàn toàn không có tố chất gì đặc biệt liên quan đến thể thao. Để chạy tốt hơn mình chỉ còn cách tập luyện một cách bài bản. Mình tham gia hội chạy LDR tích cực hơn. Mình cũng bắt đầu tìm hiểu về các bài tập chạy chuyên sâu, ví dụ như chạy theo nhịp tim, tập các bài tốc độ hay bài chạy đường dài, thay vì chạy một cách bản năng như trước.


Kiên trì tập luyện để đạt thánh tích tốt nhất



Hơn 3 tháng từ cuộc thi thứ nhất, mình tham gia vào cuộc thi half marathon thứ hai với cự ly 21km tại giải Halong Half Marathon 2015. Ở giải này này mình rút được thành tích từ gần 3 giờ xuống còn 2 giờ 2 phút. Đến cuối năm 2016, mình quay lại Hạ Long một lần nữa để tham gia chạy, nhưng lần này là cự ly full marathon 42km. Thừa thắng xông lên, mình tiếp tục tham dự Ironman, Angkor Empire Marathon cùng một số giải chạy marathon trên núi (trail marathon).



Thất bại là mẹ thành công

Trong những cuộc đua marathon, thất bại có lẽ là chuyện thường tình. Đó có thể là không hoàn thành mục tiêu, không chạm tới vạch đích, hoặc đơn giản là lỡ nhịp xuất phát. Đây là một phần của cuộc chơi. 


Cách mà người chạy đối mặt là... mặc kệ nó và kiên trì tiến về phía trước. Sự “lì lợm” này là điều cần thiết để theo đuổi bộ môn chạy đường dài.


Sự ‘lì lợm’ là điều cần thiết để theo đuổi bộ môn chạy đường dài.



Mỗi lần như vậy, mình cố gắng phân tích những yếu tố chưa đạt về thể lực, sức bền, tốc độ, và tìm cách cải thiện cách phân phối sức cho lần sau. Song song đó, mình vẫn luyện tập đều đặn cho các mục tiêu cụ thể, ví dụ như một giải chạy hay một cự li nhất định. Không có gì đảm bảo mình sẽ thành công ở lần tiếp theo, nhưng ít nhất, mình sẽ tránh được những sai sót của lần trước. 



Đầu tư để gặt hái

Không chỉ chú ý các bài tập, sau lần thi đầu tiên, mình bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về dinh dưỡng. Mình bắt đầu biết đến các khái niệm về calo, các nguồn cung cấp năng lượng trước, trong và sau quá trình chạy. 


Với người chạy bộ đường dài thì chất béo và tinh bột là các nguồn cung cấp năng lượng chính. Điều này có phần khác so với chế độ ăn giàu đạm để phục hồi tổn thương và tăng cơ bắp mà dân tập gym hay áp dụng. 


Giày chạy chuyên dụng cho dân marathon



Mình cũng trở nên đặc biệt hứng thú với những dụng cụ thể thao hỗ trợ. Đúng là bạn chỉ cần một đôi giày vải là có thể chạy. Nhưng sau này mình nhận ra, nếu nghiêm túc với bộ môn này, mình cần đầu tư nhiều hơn là một đôi giày. 


Mình có nhiều loại giày khác nhau cho từng mục đích. Một đôi giày thật nhẹ để tham gia các cuộc thi hoặc các bài chạy tốc độ, một đôi giày dày dặn và hỗ trợ nhiều hơn để tập luyện đường trường, và một đôi chuyên trị địa hình rừng núi.


Chọn giày người mới tập


  • Đừng để tâm đến đợt hàng sale, mẫu mã bắt mắt hay công nghệ hiện đại, hãy chọn một đôi giày thoải mái nhất khi đi thử.
  • Không mua giày quá khít vì chân bạn sẽ tăng kích thước trong lúc chạy.
  • Mỗi người có cấu trúc cơ thể khác nhau, nên đôi giày phù hợp với người này chưa chắc đã hợp với người khác.
  • Mua giày ở các cửa hàng chuyên dụng để được nhân viên tư vấn chính xác.



Thay đổi toàn diện

Nếu tính từ lần đầu tiên xỏ giày chạy một cách nghiêm túc thì mình cũng đã chạy bộ được gần 5 năm rồi. Sức khoẻ và sức bền của mình cải thiện rất nhiều, gần như không còn ốm đau vặt.


Khi còn cách vạch đích khoảng vài trăm mét mình đã vừa cười vừa khóc luôn. Lúc ấy trong mình có một cảm giác rất lạ.



Trước đây, mình không chạy nổi nửa cây số, đi bộ thì chỉ 2km là đuối sức. Còn bây giờ thì mình có thể chạy liền một lèo 100km trên núi trong 22 giờ liên tục. Khi còn cách vạch đích khoảng vài trăm mét mình đã vừa cười vừa khóc luôn. Lúc ấy trong mình có một cảm giác rất lạ. Nửa không tin mình có thể hoàn thành được thử thách ấy, nửa lại tự hào và sung sướng vì công sức tập luyện của bản thân đã được đền đáp. 


Chạy đường dài có lẽ là điều khiến cuộc sống của mình thay đổi nhiều nhất từ trước tới nay. Cuộc đời và đường chạy có nhiều nét tương đồng. Những khó khăn có thể đến bất kỳ lúc nào, dù bạn có chuẩn bị tốt đến đâu. Nhưng cuộc sống sẽ luôn tiếp tục và bạn phải luôn tiến về phía trước, bất chấp mọi thử thách.



Những trải nghiệm mới

Chạy bộ giờ đã trở thành một phần công việc và cuộc sống của mình. Chắc do có nhiều người cùng sở thích, nên cộng đồng chạy ở Việt Nam đang phát triển rất mạnh những năm gần đây. Hầu hết những người chạy bộ đều rất thân thiện, cởi mở và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, những bài tập chạy, những cung đường đẹp. Hơn thế nữa, họ cũng là nguồn động lực cho mình trong việc luyện tập.


Hội nhóm dành cho người yêu chạy bộ



Qua các giải chạy, mình có cơ hội du lịch nhiều hơn, trải nghiệm khung cảnh tuyệt đẹp ở Việt Nam và khắp thế giới. Nhờ chạy bộ, mình cũng quen được với vô số những người bạn mới và chia sẻ với họ nhiều khoảnh khắc đáng nhớ. 


Kỷ niệm gần nhất có lẽ ở giải Dalat Ultra Trail tháng 3/2018 vừa qua. Đồng hành cùng mình trên chặng đường 70km là hơn 10 người bạn đồng nghiệp chưa từng chạy cự ly này. Sau khoảng 17 giờ 50 phút, bọn mình là những người cuối cùng cán đích, tức là chỉ trước thời gian quy định của ban tổ chức 10 phút. Có lẽ đây là lần về bét mà mình tự hào nhất.


Các giải chạy phổ biến ở Việt Nam


Marathon ở địa hình đường bằng (road marathon)

  • Tháng 1: HCMC Marathon (TP. HCM)
  • Tháng 3: LDR Half Marathon (Hà Nội)
  • Tháng 4: Hà Giang Marathon (Hà Giang)
  • Tháng 8: Danang Marathon (Đà Nẵng)
  • Tháng 9: Hội An Marathon (Hội An)
  • Tháng 10: Longbien Marathon (Hà Nội)
  • Tháng 11: Halong Marathon (Hạ Long)
  • Tháng 12: HCMC International Marathon (TP. HCM)
  • Tháng 12: Hanoi Half Marathon (Hà Nội)


Marathon đường núi (trail marathon)

  • Tháng 1: Vietnam Trail Marathon (Mộc Châu)
  • Tháng 3: Dalat Ultra Trail (Đà Lạt)
  • Tháng 4: Vietnam Jungle Marathon (Thanh Hóa)
  • Tháng 9: Vietnam Mountain Marathon (Sapa) 



Đối mặt với chính mình



Đối mặt với chính mình

Mặc dù có nhiều bạn chạy, thế nhưng, trên những cung đường, mình chỉ tập trung vào bản thân. Nghe có vẻ nghịch lý nhưng nó lại là thật. Rất khó có ai có thể động viên bạn suốt hành trình hàng chục km. Đây là thử thách mà bạn cần vượt qua bằng chính sức mình. Dù cán đích hay không, chỉ khi vượt qua vượt qua các giới hạn của bản thân, người chạy mới cảm thấy thực sự hạnh phúc.


Dù cán đích hay không, chỉ khi vượt qua vượt qua các giới hạn của bản thân, người chạy mới cảm thấy thực sự hạnh phúc.



Tuy việc chạy đến cho mình rất nhiều cảm xúc và lợi ích về mặt sức khỏe, mình thường không khuyên người khác “hãy đi chạy đi”. Do yêu cầu về thể lực, chạy đường dài không phải là môn thể thao dành cho tất cả mọi người. Chỉ có nỗ lực của bản thân và niềm đam mê thật sự mới có thể đưa bạn tới đích. 


Mình hy vọng những người quan tâm đến bộ môn này sẽ có những giây phút thật tuyệt, trải nghiệm niềm vui khi vượt qua những giới hạn của bản thân, như cách mà những cung đường chạy đã đem lại cho mình.






Những cung đường đẹp để chạy bộ


Hà Nội

  • Hồ Gươm: 1,7 km
  • Hồ Tây: 14,5–16km
  • Hồ Thành Công: 0,9km
  • Công viên Thống Nhất: 2–2,5km
  • Công viên Yên Sở: 3–3,5km
  • Khu đô thị Linh Đàm: Đường chạy đa dạng, tùy theo khả năng


TP. HCM

  • Dinh Thống Nhất: 1,5km
  • Công viên Tao Đàn: 0,8–1km
  • Công viên Đầm Sen: 1,4–2km
  • Công viên Lê Văn Tám: 0,9km
  • Bờ kè kênh Nhiêu Lộc (đường Hoàng Sa – Trường Sa), khu đô thị Phú Mỹ Hưng hoặc Sala: Đường chạy đa dạng, tùy theo khả năng


*Quãng đường ước tính cho một vòng chạy


Mới nhất
Hữu ích