Nên hay không nên: Tập thể dục khi mang thai

Veronica Linh10 phút30 Mar 2018
Nên hay không nên: Tập thể dục khi mang thai
Sức khỏe của mẹ và bé là vấn đề được quan tâm đặc biệt. Phụ nữ mang thai luôn nhận được sự chăm sóc từ mọi thành viên trong gia đình. Thay phiên nhau, người thì nấu ăn, người thì mua đồ tẩm bổ, người thì dặn dò kiêng cữ; ai cũng mong muốn điều tốt nhất cho cả hai mẹ con.


Hiện nay, có khá nhiều ý kiến trái chiều trong việc chăm sóc sức khỏe cho sản phụ nói chung, và việc tập luyện trong thai kỳ nói riêng. Có người cho rằng, khi mang thai, bà bầu không nên vận động nhiều, thậm chí không nên ra khỏi nhà. Ngược lại, cũng có nhiều người khuyên các mẹ nên tập luyện nhẹ nhàng để lâm bồn suôn sẻ. Hãy cùng Lív trò chuyện với một chuyên gia để giải đáp phần nào những thắc mắc trong vấn đề này nhé.


Trò chuyện với bác sĩ Aron tại Family Medical Practice, 34 Lê Duẩn, TP. HCM
Trò chuyện với bác sĩ Aron tại Family Medical Practice, 34 Lê Duẩn, TP. HCM



Cảm nhận đầu tiên của chúng tôi về bác sĩ Sản-Phụ khoa Aron Schuftan là sự nhiệt thành và gần gũi. Dù bận rộn nhưng anh không ngừng chuyện trò, chia sẻ về công việc, cuộc sống, và những niềm hạnh phúc mà anh cảm nhận được mỗi ngày. Dù mới định cư chưa lâu, nhưng bác sĩ đã có rất nhiều kỷ niệm đáng nhớ cũng như mối dây gắn kết đặc biệt với Việt Nam.




Chào Aron. Tại sao anh chọn Việt Nam là điểm đến của mình?

Bố tôi đến từ Chilê, mẹ thì mang dòng máu Việt Nam. Tôi đã đến đây nhiều lần và cảm thấy nhịp sống tại đây rất gần gũi. Song ba năm trước, tôi mới chính thức chuyển về Việt Nam định cư. Đây cũng là nơi bố mẹ tôi đang sống.



Hẳn là anh vui lắm khi được đoàn tụ với gia đình?

Sinh ra ở Mỹ, nhưng tôi lớn lên ở Kenya, rồi lại sang Puerto Rico học Y. Bố mẹ tôi chuyển hẳn về Việt Nam vào năm 1995, còn tôi đã ra riêng từ năm 17 tuổi. Tôi cũng vui chứ, vì sau hơn hai chục năm, cuối cùng mọi người lại có thể quây quần bên nhau.



Điều gì khiến anh thích nhất trong công việc?

Tôi thích sự đa dạng trong ngành này. Một bác sĩ Sản-Phụ khoa vừa là người khám, phẫu thuật, cấp cứu, lại vừa kiêm luôn nhiệm vụ tư vấn tâm lý và bác sĩ nhi khoa. Cũng do đặc thù chuyên môn, những bệnh nhân của tôi ít khi “một đi không trở lại”, mà họ sẽ còn tiếp tục tìm đến mình để thăm khám định kỳ.


Theo quan sát của tôi, một số bệnh nhân ít khi trao đổi với bác sĩ, tìm hiểu về những sự lựa chọn trong điều trị. Mặt khác, tôi cũng thấy không ít phụ nữ Việt được tiếp cận với những thông tin sức khỏe mới, hiểu rõ bản thân mình hơn và không còn ngại ngần khi hỏi. Vì vậy, ngoài khám, tôi còn muốn chia sẻ thêm kiến thức cho bệnh nhân, để họ chủ động hơn đối với sức khỏe của chính mình.




Vận động hợp lý, thai kỳ nhẹ nhàng

(Quá trình phát triển của thai nhi)


Khi mang thai, sản phụ có nên tập thể thao?

Trong giai đoạn này, trước khi tập bất cứ chương trình nào, bạn cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa. Nói chung, việc tập luyện khi mang thai sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự thay đổi trong thai kỳ. Các bài tập sẽ làm xương khớp chắc khỏe, cải thiện tuần hoàn máu và tư thế, giảm đau lưng, khiến bạn thấy dễ chịu. Ngoài ra, vận động thể chất có thể ngăn ngừa bệnh tiểu đường thai kỳ (tiểu đường xảy ra khi mang thai), đồng thời tăng khả năng chịu đựng khi chuyển dạ và sinh nở.


Những thay đổi của cơ thể trong giai đoạn mang thai


  • Tim đập nhanh hơn 30–40%, ngay cả khi không tập thể dục.
  • Các hormone sản sinh ra trong thai kỳ làm căng dây chằng, tăng nguy cơ chấn thương.
  • Thay đổi trọng tâm cơ thể, đồng thời tạo ra áp lực cho cơ-xương-khớp ở vùng thắt lưng và vùng chậu, từ đó dẫn đến việc mất thăng bằng, dễ ngã.



Thưa bác sĩ, những trường hợp nào thì không nên tập luyện?

Những phụ nữ có bệnh hen, bệnh tim, hay tiểu đường thì không nên tập thể dục trong giai đoạn mang thai. Ngoài ra, nếu bạn có tiền sử biến chứng thai kỳ, hay một số triệu chứng như chảy máu hay nhau tiền đạo, việc tập thể thao cũng có thể gây ra tác động xấu.


Trước khi tập bất cứ chương trình nào, bạn cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.



Thông thường, đối với những bạn có sức khoẻ tốt, thì không có chống chỉ định cho việc vận động. Tuy nhiên, nếu có bất cứ dấu hiệu bất thường nào xảy ra trong thai kỳ, bác sĩ có thể thay đổi các bài tập cho phù hợp, hoặc cho ngừng hẳn chế độ tập luyện.



Đối với các bà mẹ tương lai, cường độ tập luyện như thế nào là hợp lý?

Điều quan trọng nhất là bạn cần lắng nghe cơ thể mình và tập luyện vừa sức. Nếu không có bất cứ vấn đề nào về sức khỏe, bạn có thể tập ít nhất 30 phút mỗi ngày với cường độ nhẹ nhàng. Bạn cũng nên lưu ý giảm cường độ tập khi thai càng lớn.


Nếu trong lúc tập, bạn không thể nói trơn tru hay bị hụt hơi, thì có nghĩa là bạn đang tập quá sức rồi. Để đảm bảo an toàn, cũng đừng quên dành 5–10 phút để khởi động, giãn cơ trước và sau khi tập.


Nếu trong lúc tập, bạn không thể nói trơn tru hay bị hụt hơi, thì có nghĩa là bạn đang tập quá sức.




Nếu bạn ít vận động trước khi mang bầu, hãy bắt đầu với các động tác nhẹ nhàng trước. Một số hoạt động như bơi, đi bộ, hay đạp xe là bước khởi đầu thích hợp. 


Khi tham gia các lớp học này, bạn cần tìm các giáo viên có chứng chỉ thích hợp. Nhớ cho họ biết về việc bạn đang mang thai. Bà bầu mới tập chỉ nên bắt đầu vận động tối đa là 3 lần mỗi tuần, mỗi lần không quá 15 phút. Sau đó nếu cảm thấy sức khỏe ổn định, có thể tăng lên 4 lần mỗi tuần, mỗi lần không quá 30 phút.


Vận động nhẹ nhàng, không nên tập trong thời tiết quá nóng
Vận động nhẹ nhàng, không nên tập trong thời tiết quá nóng



Bác sĩ có thể tư vấn thêm những động tác nào được xem là an toàn?

Bạn không nên chọn các động tác đòi hỏi khả năng cân bằng hay phối hợp nhiều, nhất là khi thai đã lớn. Tập bơi hay đi bộ mua sắm là những hoạt động đơn giản mà hiệu quả. Các hình thức rèn luyện này ít có nguy cơ chấn thương, giúp vận động toàn bộ cơ thể, mà bạn có thể duy trì cho đến cuối thai kỳ. 


Một số hoạt động cần tránh


  • Các hoạt động phải nín thở
  • Xoay người, gập bụng, hay vặn hông
  • Nhảy, bật, nhún, hay chạy cật lực
  • Các động tác phải nằm lâu, nhất là với thai hơn 16 tuần
  • Tập trong thời tiết nóng, ẩm
  • Các môn thể thao dễ gây chấn thương



Để đảm bảo an toàn, phụ nữ mang thai còn cần lưu ý thêm những gì?

Ngoài việc lựa chọn hình thức vận động hợp lý, chuẩn bị trước khi tập cũng không kém phần quan trọng. Các bà mẹ tương lai nên chú ý:


1. Dinh dưỡng

Để đảm bảo sức khoẻ cho bạn và bé, so với trước khi mang thai, cơ thể sẽ cần thêm ít nhất 300 calo mỗi ngày. Vì vậy, tùy theo mức độ hoạt động của bạn, hãy chú ý nạp thêm đủ lượng calo cần thiết.


Sau khi ăn, nghỉ ngơi ít nhất 1 tiếng trước khi tập. Đảm bảo cơ thể có đủ nước trong quá trình suốt quá trình tập.


2. Chuẩn bị tập

Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, chọn áo ngực hỗ trợ phù hợp. Ngoài ra, những đôi giày tốt và phù hợp sẽ là trợ thủ đắc lực giúp hạn chế chấn thương.


Tránh vận động khi trời nóng, nhất là đối với thời tiết ở Việt Nam.



3. Trong lúc tập

Chỉ tập vào những khoảng thời gian mát mẻ trong ngày, tránh vận động khi trời nóng, nhất là đối với thời tiết ở Việt Nam. Tập trên địa hình bằng phẳng để giảm nguy cơ chấn thương.


Sau khi tập các bài ở tư thế nằm hoặc ngồi, nhớ đứng dậy một cách từ từ để tránh bị chóng mặt.


Nên ngừng ngay các bài tập và tới khám bác sĩ nếu gặp một trong các triệu chứng


  • Đau ngực, đau đầu
  • Đau vùng bụng hay có cơn co thắt liên tục
  • Chóng mặt, buồn nôn, khó thở, ớn lạnh
  • Cảm thấy em bé ít chuyển động hoặc ngừng chuyển động
  • Ra máu hoặc dịch âm đạo
  • Nhịp tim bất thường
  • Sưng phù ở tay, mắt cá chân, bắp chân, hay mặt




Đối với một bác sĩ Sản-Phụ khoa, hẳn mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân cũng khá là đặc biệt?

Đồng hành cùng sản phụ trong suốt quá trình mang nặng đẻ đau, người bác sĩ dường như trở thành một thành viên trong gia đình. Khi còn ở Mỹ, tôi đã từng làm việc tại một phòng khám chuyên về hiếm muộn. Thật không có gì vui hơn việc góp phần mang đến một sự sống mới, rồi còn tự tay đỡ đẻ em bé đó. Có những 10 em bé được đặt theo tên của tôi đấy! 


Khi bệnh nhân của tôi quay lại tái khám, chúng tôi kể chuyện cho nhau nghe như những người bạn. Đôi khi em bé được tôi đỡ đẻ cũng đến, và bé chào tôi như một người chú. Đó là một điều làm tôi cảm thấy rất hạnh phúc.


Bác sĩ Aron Schuftan



Khi không bận rộn với công việc, anh làm gì để giải trí?

Tôi rất thích chụp hình. Khi còn ở trường Y, tôi đã từng nghĩ đến việc sẽ theo đuổi nghề nhiếp ảnh. Với tôi, công việc của một nhiếp ảnh gia và bác sĩ thực ra có những điểm tương đồng. Đối với nhiếp ảnh, đặc biệt là ảnh chụp đường phố, khi bạn mở lòng với mọi người xung quanh, mọi người cũng sẽ mở lòng với bạn. Đây là lúc bạn có thể chộp được những khoảnh khắc đẹp.


Tương tự, nghề Y cũng đòi hỏi sự tương tác hai chiều giữa bác sĩ và bệnh nhân. Đồng cảm, lắng nghe, dành thời gian cho bệnh nhân, giúp họ cảm thấy an tâm là một điều mà tôi luôn cố gắng thực hiện mỗi ngày.



Xin cảm ơn bác sĩ về buổi trò chuyện thú vị hôm nay!




Tại TP. HCM, bạn có thể đặt lịch để được tư vấn tại Family Medical Practice qua số điện thoại +84 28 3822 7848 hay email hcmc@vietnammedicalpractice.com


Mới nhất
Hữu ích